1.1 Van waterval naar agile: waarom en het Agile Manifesto

Kernbegrippen: watervalmethode, agile, Agile Manifesto, vier waarden,
twaalf principes, voortschrijdend inzicht

Eerst de basis

Hoe het vroeger ging: de watervalmethode

Bij de watervalmethode doorloopt een project vaste fasen op volgorde: eerst alle eisen
verzamelen, dan ontwerpen, dan bouwen, dan testen, dan opleveren. Elke fase wordt afgerond en
goedgekeurd voordat de volgende begint — vandaar het beeld van water dat van trede naar trede
valt en nooit terugstroomt.

Dat werkt prima als u zeker weet wat u wilt en de omstandigheden niet veranderen. Een brug
bouwt u zo. Software niet, en dat blijkt steeds opnieuw uit dezelfde drie problemen:

  • De klant weet vooraf niet precies wat hij wil. Hij weet het pas als hij iets ziet
    werken. Een specificatie van honderd pagina’s is een gok, geen zekerheid.
  • De wereld verandert tijdens het project. Een concurrent komt met iets nieuws, de wet
    wijzigt, de organisatie reorganiseert. De eisen van maand één kloppen in maand achttien niet
    meer.
  • Fouten komen pas aan het eind boven water. Testen zit achteraan, dus een verkeerde
    aanname uit de ontwerpfase ontdekt u pas als alles er al op gebouwd is.

Wat agile daar tegenover zet

Agile (letterlijk: wendbaar) is geen methode maar een denkwijze. Het idee: lever
in korte cycli iets werkends op, laat het zien, en gebruik de reacties om het plan bij te
stellen. U ruilt de zekerheid van een groot plan vooraf in voor de zekerheid van kleine
correcties onderweg — voortschrijdend inzicht als uitgangspunt in plaats van als
tegenvaller.

Agile is de overkoepelende denkwijze. Scrum is één concrete manier om die denkwijze in
de praktijk te brengen; Kanban en Extreme Programming zijn andere. Alle Scrum is agile, maar niet
alle agile is Scrum.

Het Agile Manifesto: vier waarden

In 2001 legden zeventien softwareontwikkelaars vast wat zij in de praktijk zagen werken. Het
resultaat, het Agile Manifesto, bestaat uit vier waardeparen. Let goed op de formulering:
het rechterdeel wordt niet waardeloos genoemd.

Wij hechten meer waarde aan… …dan aan Wat dat betekent
Mensen en hun onderlinge interactie processen en hulpmiddelen Een gesprek van vijf minuten lost meer op dan een formulier van vijf pagina’s.
Werkende software allesomvattende documentatie Voortgang meet u aan wat draait, niet aan wat beschreven is.
Samenwerking met de klant contractonderhandelingen De klant zit tijdens het project aan tafel, niet alleen bij het tekenen en het opleveren.
Inspelen op verandering het volgen van een plan Een gewijzigde eis is nieuwe informatie, geen contractbreuk.
Waar het vaak fout gaatDe slotzin van het manifest luidt: “Hoewel wij
waardering hebben voor al hetgeen aan de rechterkant staat, hechten wij meer waarde aan hetgeen
aan de linkerkant staat.”
Agile betekent dus niet “geen documentatie”, “geen
contracten” en “geen planning”. Elk antwoord dat het rechterdeel volledig afschrijft, is
fout.

Onder de vier waarden hangen twaalf principes. U hoeft ze niet woordelijk op te dreunen,
maar deze vier komen het vaakst terug:

  • Tevreden klanten door vroege en continue oplevering van waardevolle software.
  • Werkende software is de belangrijkste maat voor voortgang.
  • De beste architecturen en ontwerpen komen uit zelfsturende teams.
  • Het team bezint zich regelmatig op hoe het effectiever kan werken, en past zijn gedrag
    daarop aan.